ILYAS BAQAILYAS BAQA

Trained in mechanical engineering and in psychology at the interface of humans and machines (Human Factors), he uses the instruments of measurement (GSR, EMG, HRV, motion capture, pneumatics, soft robotics) against their own promise. At a time when machines are said to approach superintelligence, his work insists on what they cannot reach: consciousness, qualia, the felt inside of a moment. Technology here does not optimise the body; it shows where description ends.

Ausgebildet in Maschinenbau und in Psychologie an der Schnittstelle von Mensch und Maschine (Human Factors), setzt er Messinstrumente (GSR, EMG, HRV, Motion Capture, Pneumatik, Soft Robotics) gegen ihr eigenes Versprechen ein. In einer Zeit, in der es heißt, Maschinen näherten sich der Superintelligenz, besteht seine Arbeit auf dem, was sie nicht erreichen: Bewusstsein, Qualia, das gefühlte Innere eines Moments. Technik optimiert hier nicht den Körper; sie zeigt, wo die Beschreibung endet.

Makine mühendisliği ve insan ile makinenin kesişimindeki psikoloji (Human Factors) alanlarında eğitim almış olan Baqa, ölçüm araçlarını (GSR, EMG, HRV, hareket yakalama, pnömatik, yumuşak robotik) kendi vaatlerine karşı kullanıyor. Makinelerin süper zekâya yaklaştığının söylendiği bir dönemde işleri, onların ulaşamadığı şeyde ısrar ediyor: bilinç, qualia, bir anın hissedilen iç yüzü. Teknoloji burada bedeni optimize etmiyor; tarifin nerede bittiğini gösteriyor.

As a trans man, he knows the body and identity as something that can change form, and knows how wide the gap between who one is and how one is perceived can be. Movement is his first medium of translation; exposing a trans body in motion is already an act of risk. The same formability carried him from engineering into art.

Als trans Mann kennt er Körper und Identität als etwas, das seine Form verändern kann, und er weiß, wie groß die Lücke zwischen dem sein kann, wer man ist, und dem, wie man wahrgenommen wird. Bewegung ist sein erstes Übersetzungsmedium; einen trans Körper in Bewegung zu zeigen, ist bereits ein Wagnis. Dieselbe Formbarkeit hat ihn vom Ingenieurwesen zur Kunst geführt.

Bir trans erkek olarak bedeni ve kimliği biçim değiştirebilen bir şey olarak tanıyor; insanın kim olduğu ile nasıl algılandığı arasındaki boşluğun ne kadar geniş olabileceğini biliyor. Hareket onun ilk çeviri ortamı; hareket hâlindeki bir trans bedeni görünür kılmak başlı başına bir risk. Aynı biçimlenebilirlik onu mühendislikten sanata taşıdı.

The work runs in two series. Attempts (Series I) turns inward: touch, arousal, a heartbeat, a voice are carried into mechanics, data and space, and each translation breaks somewhere. What interests him is what that break sets free. Hesap (Series II) turns the same instruments outward, onto algorithms that score, count and categorise bodies. There the translation does not fail; it works too well, and the number becomes a verdict. Between the two stands one question: who sets the threshold, and what does it reveal about them?

The practice was set in motion by an encounter: brief, yet resonating far beyond its duration. In Sufi philosophy, the other acts as an āyīna, a polished mirror. It made clear that no person and no situation can ever be translated one to one, and that this impossibility can itself be a gift. In the Masnavi, Rumi writes that when the pen came to love, it split. Every medium in this work (body, mechanics, data, algorithm, membrane) is another pen that splits.

Die Arbeit verläuft in zwei Serien. Versuche (Serie I) wendet sich nach innen: Berührung, Erregung, ein Herzschlag, eine Stimme werden in Mechanik, Daten und Raum getragen, und jede Übersetzung bricht irgendwo. Ihn interessiert, was dieser Bruch freisetzt. Hesap (Serie II) wendet dieselben Instrumente nach außen, auf Algorithmen, die Körper bewerten, zählen und einordnen. Dort scheitert die Übersetzung nicht; sie funktioniert zu gut, und die Zahl wird zum Urteil. Zwischen beiden steht eine Frage: Wer setzt die Schwelle, und was verrät sie über ihn?

Angestoßen wurde die Praxis durch eine Begegnung: kurz, und doch weit über ihre Dauer hinaus nachhallend. In der Sufi-Philosophie wirkt das Gegenüber als āyīna, als polierter Spiegel. Sie machte klar, dass kein Mensch und keine Situation je eins zu eins übersetzt werden kann, und dass diese Unmöglichkeit selbst ein Geschenk sein kann. Im Masnavi schreibt Rumi, dass der Stift zerbrach, als er zur Liebe kam. Jedes Medium dieser Arbeit (Körper, Mechanik, Daten, Algorithmus, Membran) ist ein weiterer Stift, der zerbricht.

İş iki seride ilerliyor. Denemeler (Seri I) içe dönüyor: dokunuş, uyarılma, bir kalp atışı, bir ses mekaniğe, veriye ve mekâna taşınıyor ve her çeviri bir yerde kırılıyor. Onu ilgilendiren, bu kırılmanın neyi özgür bıraktığı. Hesap (Seri II) aynı araçları dışarıya, bedenleri puanlayan, sayan ve sınıflandıran algoritmalara çeviriyor. Orada çeviri başarısız olmuyor; fazlasıyla iyi işliyor ve sayı bir hükme dönüşüyor. İkisinin arasında tek bir soru duruyor: Eşiği kim belirliyor ve bu eşik onun hakkında neyi açığa çıkarıyor?

Pratiği bir karşılaşma başlattı: kısa, ama süresinin çok ötesinde yankılanan. Tasavvufta karşıdaki kişi bir āyīna, cilalı bir ayna gibidir. Hiçbir insanın ve hiçbir durumun birebir çevrilemeyeceği, bu imkânsızlığın da bir armağan olabileceği açıklık kazandı. Mesnevî'de Mevlânâ, kalem aşka gelince yarıldığını yazar. Bu işteki her ortam (beden, mekanik, veri, algoritma, membran) yarılan bir başka kalemdir.

Sufi thought names three stations for this passage: firāq, separation; fanāʾ, the passing away of the self; baqāʾ, what remains afterwards, not the old self restored, but a self that endures, transformed. The name Baqa comes from baqāʾ: the one who remains. The name is part of the practice.

Die Sufi-Tradition kennt für diesen Übergang drei Stationen: firāq, die Trennung; fanāʾ, das Vergehen des Selbst; baqāʾ, das, was danach bleibt, nicht das alte Selbst, wiederhergestellt, sondern ein Selbst, das verwandelt fortbesteht. Der Name Baqa kommt von baqāʾ: der, der bleibt. Der Name ist Teil der Praxis.

Tasavvuf bu geçiş için üç makam sayar: firāq, ayrılık; fanāʾ, benliğin yok oluşu; baqāʾ, bundan sonra kalan, eski benliğin geri gelişi değil, dönüşmüş olarak süren bir benlik. Baqa adı baqāʾ'dan geliyor: kalan. İsim pratiğin bir parçası.